Первая страница на польском языке   ||   Первая страница на русском языке


ks. Michał Kaszowski

теологический словарь

русско-польский

Teologiczny słownik rosyjsko-polski


А Б В Г Д Е Ж З И К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ц Ч Ш Щ Э Ю Я #



ЗА ЗБ ЗВ ЗГ ЗД ЗЕ ЗИ ЗЛ ЗМ ЗН ЗО ЗР ЗУ ЗЫ ЗЮ ЗЯ


ЗА

за счёт = (ort. за счёт кого, чего) kosztem, na koszt // загребать себе все счастье за счёт других – zagarniać dla siebie szczęście kosztem innych

Зааван = (Заав`ан) Zaawan (Rdz 36,27)

забастовка = (забаст`овка, -и, р. мн. –вок) strajk // Забастовка нравственно законна, когда... (ККЦ 2435) – Strajk jest moralnie uprawniony, kiedy...

Заббуд = (Забб`уд) Zabbud (Ezd 8,14)

Забвай = (Забв`ай) Zabbaj (Ezd 10,28)

забвение = (забв`ение, -я) 1. zapomnienie // забвение закона – zapominanie o prawie // 2. lekceważenie

заблаговременно = (заблаговр`еменно, нареч.) zawczasu, w odpowiednim czasie

заблудиться = (заблуд`иться, -уж`усь, -`удится) zabłądzić, zbłądzić, zabłąkać się // заблудившаяся овца – zabłąkana owca, owca, która się zabłąkała

заблудший = (забл`удший) zabłąkany, zagubiony, trwający w błędzie // заблудшая овца – zagubiona owca

заблуждаться = (заблужд`аться, -`аюсь, -`ается) błądzić, być w błędzie // люди заблуждались в своих рассуждениях (ККЦ 844) – ludzie zagubili się w swoich rozumowaniach

заблуждение = (заблужд`ение, -я) błąd, pomyłka // введение ближнего в заблуждение – wprowadzenie bliźniego w błąd || ввести в заблуждение – wprowadzić w błąd || впасть в заблуждение – wpaść w błąd, popaść w błąd

заболевать = (заболев`ать, -`аю, -`ает) zapadać na chorobę, zapadać na coś // Всякий раз, когда христианин тяжело заболевает, он может принять таинство Елеопомазания больных (ККЦ 1529) – Za każdym razem, gdy chrześcijanin zapada na ciężką chorobę, może przyjąć sakrament namaszczenia chorych

забота = (заб`ота, -ы) troska o // забота Провидения Божьего (Божия) – troska Bożej Opatrzności || забота Бога обо всех – troska Boga o wszystkich || забота века сего (Мф 13,22) – troski doczesne || забота о единстве – troska o jedność || забота о здоровье – troska o zdrowie || забота о спасении – troska o zbawienie || забота об общине – troska o wspólnotę || заботе о бедных – troska o biednych

заботиться = (заб`отиться, -`очусь, -`отится) troszczyć się o // заботиться о справедливости – troszczyć się o sprawiedliwość || заботиться о всех – troszczyć się o wszystkich || заботиться о них – troszczyć się o nich || заботиться о нем – troszczyć się o niego || заботиться о развитии – troszczyć się o rozwój || заботиться о том, чтобы... – troszczyć się o to, by... || заботиться о тех, кто остался на земле (ККЦ 2683) – troszczyć się o tych, którzy pozostali na ziemi

заботливо = troskliwie, pieczołowicie, starannie

заботливый = (заб`отливый) troskliwy // заботливая мать – troskliwa matka || заботливые сотрудники – troskliwi współpracownicy

забывать = (забыв`ать, -`аю, -`ает) zapominać o // не следует забывать о том, что благодать... – nie należy zapominać o tym, że łaska... || нельзя забывать, что не может быть справедливых структур без людей, желающих быть справедливыми. (ККЦ 2832) – nie można zapominać, że nie będzie sprawiedliwych struktur bez ludzi, którzy pragną być sprawiedliwi || Мы же забываем Того, Кто есть наша Жизнь (ККЦ 2697) – Zapominamy o tym, który jest naszym Życiem || Она никогда не забывала молиться Господу – Nigdy nie zapominała o modlitwie do Pana

забытый = (заб`ытый) zapomniany

забыть = (заб`ыть, заб`уду, заб`удет) zapomnieć // забыть себя – zapomnieć o sobie

Завад = (Зав`ад) Zabad (1 Krn 2,36)

Завадия = (Зав`адия) Zebadiasz (1 Krn 27,7)

Завдиил = (Завди`ил) Zabdiel (1 Krn 27,2)

Завдий = (З`авдий) Zabdi (Joz 7,1)

завершать = (заверш`ать, -`аю, -`ает) dopełniać, uzupełniać // ... дар Духа, Который завершает благодать Крещения. (ККЦ 1288) – dar Ducha Świętego, który uzupełniał łaskę chrztu. || Жертва Иисуса Христа завершает и превосходит все жертвоприношения Ветхого Завета. – Ofiara Jezusa Chrystusa dopełnia i przewyższa wszystkie ofiary Starego Testamentu || Бог завершает в нас то, что начал (ККЦ 2001) – Bóg dopełnia w nas tego, co rozpoczął // 2. kończyć || Торжественное благословение завершает обряд Крещения – Uroczyste błogosławieństwo kończy obrzęd chrztu || это завершается грустью – to kończy się smutkiem

завершаться = (заверш`аться, -`ается) 1. dopełniać się || в Христе завершается все Откровение – w Chrystusie znajduje dopełnienie całe Objawienie // 2. kończyć się || притча завершается словами... – przypowieść kończy się słowami

завершение = (заверш`ение, -я) dopełnienie, dopełnienie się, spełnienie się // Мы веруем в воскресение плоти, завершение творения и искупления плоти. (ККЦ 1015) – Wierzymy w ciała zmartwychwstanie, dopełnienie stworzenia i odkupienie ciała. || завершение первого творения – dopełnienie pierwszego stworzenia || завершение брака – dopełnienie małżeństwa || От начала до завершения времен (ККЦ 1079) – od początku do wypełnienia się czasów || до завершения истории – do spełnienia się historii

завершённый = (завершённый; кр. ф. -ён, -ен`а) 1. dopełniony, wykończony, // завершенный брак – małżeństwo dopełnione || Сотворенный мир обладает своими качествами и совершенством, но он не вышел из рук Творца завершенным. (ККЦ 302) – Stworzony świat ma właściwą sobie dobroć i doskonałość, ale nie wyszedł z rąk Stwórcy wykończony. // 2. zakończony || И всё-таки, если Откровение и завершено, оно не полностью доступно нашему пониманию. (ККЦ 66) – I chociaż Objawienie jest zakończone, to jednak nie jest ono w pełni dostępne naszemu zrozumieniu

завершить = (заверш`ить, -ш`у, -ш`ит) dopełnić, wykończyć, zakończyć // завершить земную жизнь – zakończyć ziemskie życie || см. завершать

завершиться = (заверш`иться, -ш`ится) dopełnić się, zakończyć się // Такое потрясение совести может завершиться таинственным отпущением грехов. (ККЦ 1453) – Takie poruszenie sumienia może zakończyć się rozgrzeszeniem sakramentalnym.

заверять = (завер`ять, -`яю, -`яет) zapewniać o czym, zaświadczać // Мир часто кажется весьма далеким от того, в чем заверяет нас вера – świat wydaje nadzwyczaj daleki od tego, o czym zapewnia nas wiara

завеса = (зав`еса, -ы) zasłona

завет = (зав`ет, -а) 1. przymierze // Завет между Богом и человечеством – Przymierze między Bogiem i ludzkością || Завет с Ноем – Przymierze z Noem || Синайский заветPrzymierze na Synaju || Ковчег Завета Arka Przymierza || Скрижали ЗаветаTablice Przymierza || верность заветуwierność przymierzu || неверность заветуniewierność przymierzu || заключить заветzawrzeć przymierze || установить завет навсегда – ustanowić przymierze na zawsze || Господь, Бог наш, поставил с нами завет на Хориве (Втор 5,2) – Pan, Bóg nasz, zawarł z nami przymierze na Horebie || Бог предложил им завет с Ним (ККЦ 70) – Bóg ofiarował im przymierze z Nim || разорвать заветzerwać przymierz || соблюдать заветstrzec przymierza, zachowywać przymierze // богоявления Ветхого Заветаteofanie Starego Testamentu || домостроительство Ветхого Завета ekonomia Starego Testamentu || жертвоприношения Ветхого Заветаofiary Starego Przymierza || Откровение Ветхого Завета Objawienie Starego Testamentu || праведники Ветхого Заветаsprawiedliwi Starego Przymierza || прообразы Ветхого Заветаfigury Starego Przymierza || В домостроительстве таинств Дух Святой осуществляет прообразы Ветхого Завета W ekonomi sakramentalnej Duch Święty wypełnia figury Starego Przymierza || пророки Ветхого Заветаprorocy Starego Przymierza || священство Ветхого Заветаkapłaństwo Starego Przymierza || в Ветхом Заветеw Starym Przymierzu || на протяжении Ветхого Заветаw okresie Starego Przymierza, w czasie Starego Przymierza || при Ветхом Завете – w Starym Przymierzu // благодать Нового Завета – łaska Nowego Przymierza || жертва Нового Заветаofiara Nowego Przymierza || Первосвященник Нового ЗаветаArcykapłan Nowego Testamentu || священники Нового Заветаkapłani Nowego Przymierza || Чаша Нового ЗаветаKielich Nowego Przymierza – Сия чаша есть новый завет в Моей Крови, которая за вас проливается (Лк 22,7-20) – Ten kielich to Nowe Przymierze we Krwi mojej, która za was będzie wylana. || служители Нового Завета (2 Кор 3,6) – słudzy Nowego Przymierza || таинства Нового Завета – sakramenty Nowego Przymierza || при Новом Завете – w Nowym Przymierzu // 2. testament || Ветхий Завет – Stary Testament (księga) || чтение Ветхого Завета – czytanie Starego Testamentu || читать Ветхий Завет – czytać Stary Testament || гармонии двух Заветов – harmonia dwóch Testamentów || единство двух Заветов – jedność obu Testamentów || книги Ветхого Завета – księgi Starego Testamentu || 46 книг Ветхого Завета: Бытие – Księga Rodzaju; Исход – Księga Wyjścia; Левит – Księga Kapłańska; Числа – Księga Liczb; Второзаконие – Księga Powtórzonego Prawa; Книга Иисуса Навина – Księga Jozuego; Книга Судей Израилевых – Księga Sędziów; Книга Руфи – Księga Rut; две книги Самуила – dwie Księgi Samuela; две книги Царств – dwie Księgi Królewskie; две книги Паралипоменон – dwie Księgi Kronik; книги Ездры и Неемии – Księga Ezdrasza i Księga Nehemiasza; Книга Товита – Księga Tobiasza; Книга Иудифи – Księga Judyty; Книга Есфири – Księga Estery; две книги Маккавейские – dwie Księgi Machabejskie; Книга Иова – Księga Hioba; Псалтирь – Księga Psalmów; Книга Притчей Соломоновых – Księga Przysłów; Книга Екклесиаста (или Проповедника) – Księga Koheleta (Eklezjastesa); Книга Песни Песней Соломона – Księga Pieśń nad pieśniami; Книга Премудрости Соломона – Księga Mądrości; Книга Премудрости Иисуса сына Сирахова – Księga Mądrość Syracha (Eklezjastyk); Книга Исайи – Księga Izajasza; Книга Иеремии – Księga Jeremiasza; Книга Плач Иеремии – Lamentacje; Книга Варуха – Księga Barucha; Книга Иезекииля – Księga Ezechiela; Книга Даниила – Księga Daniela; Книга Осии – Księga Ozeasza; Книга Иоиля – Księga Joela; Книга Амоса – Księga Amosa; Книга Авдия – Księga Abdiasza; Книга Ионы – Księga Jonasza; Книга Михея – Księga Micheasza; Книга Наума – Księga Nahuma; Книга Аввакума – Księga Habakuka; Книга Софонии – Księga Sofoniasza; Книга Аггея – Księga Aggeusza; Книга Захарии – Księga Zachariasza; Книга Малахии – Księga Malachiasza // авторы Нового Завета – autorzy Nowego Testamentu || Новый Завет – Nowy Testament (księga) || Писания Нового Завета – pisma Nowego Testamentu || Послания Нового Завета – Listy Nowego Testamentu || тексты Нового Завета – teksty Nowego Testamentu || книги Нового Завета: – Księgi Nowego Testamentu || 27 книг Нового Завета – 27 ksiąg Nowego Testamentu: Евангелие от Матфея – Ewangelia według św. Mateusza; Евангелие от Марка – Ewangelia według św. Marka; Евангелие от Луки – Ewangelia według św. Łukasza; Евангелие от Иоанна – Ewangelia według św. Jana; Деяния святых апостолов (Деяния Апостолов) – Dzieje Apostolskie; Послание к Римлянам святого апостола Павла (Послание к Римлянам) – List św. Pawła do Rzymian; Первое послание к Коринфянам святого апостола Павла (Первое Послание к Коринфянам) – Pierwszy List św. Pawła do Koryntian; Второе послание к Коринфянам святого апостола Павла (Второе Послание к Коринфянам) – Drugi List św. Pawła do Koryntian; Послание к Галатам святого апостоля Павла (Послание к Галатам) – List św. Pawła do Galatów (do Galacjan); Послание к Ефесянам святого апостола Павла (Послание к Ефесянам) – List św. Pawła do Efezjan; Послание к Филиппийцам святого апостола Павла (Послание к Филиппийцам) – List św. Pawła do Filipian; Послание к Колоссянам святого апостола Павла (Послание к Колоссянам) – List św. Pawła do Kolosan; Первое послание к Фессалоникийцам (Солунянам) святого апостола Павла (Первое Послание к Фессалоникийцам) – Pierwszy List św. Pawła do Filipian; Второе послание к Фессалоникийцам (Солунянам) святого апостола Павла (Второе Послание к Фессалоникийцам) – Drugi List św. Pawła do Filipian; Первое послание к Тимофею святого апостола Павла (Первое Послание к Тимофею) – Pierwszy List św. Pawła do Tymoteusza; Второе послание к Тимофею святого апостола Павла (Второе Послание к Тимофею) – Drugi List św. Pawła do Tymoteusza; Послание к Титу святого апостола Павла (Послание к Титу) – List św. Pawła do Tytusa; Послание к Филимону святого апостола Павла (Послание к Филимону) – List św. Pawła do Filemona; Послание к Евреям – List do Hebrajczyków; Соборное послание святого апостола Иакова (Послания Иакова) – List św. Jakuba; Первое соборное послание святого апостола Петра (Первое Послание Петра) – Pierwszy List św. Piotra; Второе соборное послание святого апостола Петра (Второе Послание Петра) – Drugi List św. Piotra; Первое соборное послание святого апостола Иоанна (Первое Послание Иоанна) – Pierwszy List św. Jana; Второе соборное послание святого апостола Иоанна (Второе Послание Иоанна) – Drugi List św. Jana; Третье соборное послание святого апостола Иоанна (Третье Послание Иоанна) – Trzeci List św. Jana; Соборное послание святого апостола Иуды (Послание Иуды) – List św. Judy; Откровение святого Иоанна Богослова (Откровение) – Apokalipsa

завещавать = (завещав`ать) przykazywać, nakazywać // Завещеваем же вам, братия, именем Господа нашего (2 Фес 3,6) – Nakazujemy więc wam, bracia, w imię Pana naszego // 2. przekazywać || и Я завещаваю вам, как завещал Мне Отец Мой, Царство... (Лк 22,29) – i Ja przekazuję wam, jak Mnie przekazał Mój Ojciec, Królestwo...

завещание = (завещ`ание, -я) testament, zlecenie, nakaz // Апостолы передали своим непосредственным сотрудникам словно по завещанию обязанность завершить их задание (ККЦ 861) – Apostołowie przekazali swoim bezpośrednim współpracownikom, jakby w testamencie, zadanie dopełnienia ich zadania

завещанный = (зав`ещанный; кр. ф. -ан, -ана) przekazany, zapisany w spadku, zlecony // Именно в таком контексте проясняется каждое прошение молитвы, завещанной Господом (ККЦ 2763) – Właśnie w takim kontekście wyjaśnia się każda prośba modlitwy przekazanej nam przez Pana

завещать = (завещ`ать, -`аю, -`ает) 1. powierzyć, przekazać, przekazywać w testamencie // Христос завещал Своей возлюбленной Невесте, Церкви, воспоминание о смерти Своей и Воскресении (ККЦ 1323) – Chrystus powierzył Swojej umiłowanej Oblubienicy, Kościołowi, pamiątkę Swojej Śmierci i Zmartwychwstania || И Я завещаваю вам, как завещал Мне Отец Мой, Царство... (Лк 22,29). – I Ja przekazuję wam, tak jak przekazał Mi Mój Ojciec, Królestwo... // 2. zlecić

завидеть = (зав`идеть, -`ижу, -`идит) dostrzec, zobaczyć // Завидев Иерусалим, Он заплакал над ним (ККЦ 558) – Zobaczywszy Jeruzalem, On zapłakał nad nim

завидовать = (зав`идовать, -дую, -дует) zazdrościć // любовь не завидует (1 Кор 13,4-7) – miłość nie zazdrości

зависеть = (зав`исеть, -`ишу, -`исит) zależeć // От подлинности нашей молитвы будет зависеть подлинность нашей жизни в Нем. (ККЦ 2764) – Od autentyczności naszej modlitwy będzie zależeć autentyczność naszego życia w Nim || Человек зависит от Творца || зависеть от Христа, от Бога, от благодати, от положения – zależeć od Chrystusa, od Boga, od łaski, od sytuacji || Это зависит целиком от нашей жизни и нашей молитвы – To zależy całkowicie od naszego życia i naszej modlitwy || Однако плоды таинств зависят также от предрасположения того, кто получает их. (ККЦ 1128) – Jednak skutki sakramentów zależą także od dyspozycji tego, kto je przyjmuje

зависимость = (зав`исимость, -и) zależność // зависимость от Творца – zależność od Stwórcy || Они существуют только в зависимости друг от друга (ККЦ 340) – Istnieją one tylko we wzajemnej zależności od siebie || в зависимости от – w zależności od || в зависимости от их, от благодати, от места, от обстоятельств, от положения... – w zależności od nich, od łaski od miejsca, od okoliczności, od sytuacji... || В зависимости от того, каково будет распоряжение... – W zależności od tego, jakie będzie zarządzenie...

зависимый = (зав`исимый) zależny // зависимый от разума и воли – zależny od rozumu i woli

зависть = (з`ависть, -и) zazdrość, zawiść // Через зависть диавола смерть вошла в мир (Прем 2,24) – To przez zawiść diabła śmierć weszła na świat (Mdr 2, 24) || из завистиz powodu zazdrości || Зависть - один из главных пороков (ККЦ 2539) – Zazdrość jedna z głównych wad || зависть беса – zawiść demona || Крещеный борется с завистью при помощи доброжелательности, смирения и предавая себя Провидению Божиему. (ККЦ 2554) – Ochrzczony walczy z zazdrością przy pomocy życzliwości, pokory i zdając się na Bożą Opatrzność

завоёванный = (завоёванный; кр. ф. -ан, -ана) podbity, zodbyty

завоёвывать = (завоёвывать, -аю, -ает) podbijać, zdobywać

завтрашний = (з`автрашний) jutrzejszy || тревога о завтрашнем дне – niepokój o jutro

Завулон = (Завул`он) Zabulon (сын Иакова)

Завуф = (Зав`уф) Zabud (1 Krl 4,5)

Загам = (Заг`ам) Zaham (2 Krn 11,19)

загладить = (загл`адить, -`ажу, -`адит) zgładzić, zatrzeć // Итак покайтесь и обратитесь, чтобы загладились грехи ваши, (Деян 3, 19-21) – Pokutujcie więc i nawróćcie się, aby zostały zgładzone grzechy wasze

заглаживать = (загл`аживать, -аю, -ает) gładzić, zacierać

заглушать = (заглуш`ать, -`аю, -`ает) zagłuszać, tłumić || заглушать голос Бога – zagłuszać głos Boga || Совесть, привыкшая к греху, мало-помалу почти заглушается (ККЦ 1791) – Sumienie, przywykając do grzechu, zwolna prawie ulega zagłuszeniu

заглушённый = (заглушённый; кр. ф. -ён, -ен`а) zagłuszony, stłumiony || заглушённый вопль – przygłuszony lament || Евангелие иногда заглушено другими интересами – Ewangelia jest czasem zagłuszona innymi sprawami

заговаривание = (загов`аривание, -я) 1. zagadywanie 2. zaklinanie (Koh 10,11; Jer 8,17)

задавать = (задав`ать, зада`ю, задаёт) zadawać, dawać || задавать себе вопрос о том, как следует ... – zadawać sobie pytanie, jak należy ... || в молитве, мы зададим себе вопрос – na modlitwie postawimy sobie pytanie || задаваемые вопросы – zadawane pytania, stawiane pytania || Был задан вопрос о том, как надлежит... – Było zadane pytanie dotyczące tego, jak należy...

задаваться = (задав`аться, зада`юсь, задаётся) (чем) nosić się z, zadawać sobie || задаваться вопросом – nosić się z pytaniem, zadawać sobie pytanie || элементарный вопрос, которым всегда задавались люди всех времен: Откуда мы пришли? (ККЦ 282) – podstawowe pytania, jakie stawiali sobie ludzie wszystkich czasów: Skąd pochodzimy?

задание = (зад`ание, -я) 1. zadanie, misja, funkcja, posługa, urząd // особое задание – szczególne zadanie || задание всей Церкви – zadanie całego Kościoła || пастырское задание вероучительства – pasterskie zadanie nauczania wiary || задание освящения – misja uświęcania || Особенно родители участвуют в задании освящения (ККЦ 902) – Szczególnie rodzice uczestniczą w misji uświęcenia || задание преподавать, освящать и руководитьзадание преподавать – misja nauczania, uświęcania i rządzenia || священническое, пророческое и царственное задания Христа (ККЦ 873) – kapłańska, prorocka i królewska funkcja Chrystusa || Народ Божий весь в целом участвует в этих трех заданиях Христа (ККЦ 783) – Cały Lud Boży uczestniczy w tych trzech funkcjach Chrystusa // 2. nakaz, polecenie, zlecenie || миссионерское задание – nakaz misyjny || миссионерское задание Господа – nakaz misyjny Pana

задаток = (зад`аток, -тка) zadatek || В таинствах Христа Церковь получает уже задаток своего наследства, она участвует уже в жизни вечной (ККЦ 1130) – W sakramentach Chrystusa Kościół otrzymuje już zadatek swojego dziedzictwa, uczestniczy już w życiu wiecznym

заднее = (з`аднее) przeszłe, to co minęło (прошлое) (Flp 3,13)

задумать = (зад`умать, -аю, -ает) zamierzyć, zamyślić, pomyśleć // В Своей проповеди Иисус недвусмысленно учил о первозданном смысле союза мужчины и женщины, каким задумал его Создатель изначально (ККЦ 1614) – W swoim przepowiadaniu Jezus jednoznacznie uczył o pierwotnym sensie związku mężczyzny i kobiety, tak jak został zamierzony przez Stwórcę na początku. || Настоящий Катехизис задуман как органичное изложение всей католической веры (ККЦ 18) – Katechizm ten jest pomyślany jako organiczny wykład całej wiary katolickiej.

задуматься = (зад`уматься, -аюсь, -ается) zastanowić się // задуматься над проповедью – zastanowić się nad kazaniem || Может хотя бы он задумался над тем, над чем раньше и не думал – może przynajmniej zastanowił się na tym, o czym wcześniej nie myślal || задуматься о будущем – zastanowić się nad przyszłością || задуматься о задуматься о происхождении Церкви – zastanowić się nad pochodzeniem Kościoła

зажечь = (заж`ечь, зажг`у, зажжёт, зажг`ут; прош. зажёг, зажгл`а) zapalić, rozpalić // Приди, Дух Святой, наполни сердца верных Твоих и зажги в них огонь Твоей любви (ККЦ 2671) – Przyjdź, Duchu Święty, napełnij serca Twoich wiernych i zapal w nich ogień Twojej miłości

зажжённый = (зажжённый; кр. ф. -ён, -ен`а) zapalony, rozpalony // свеча, зажженная от пасхальной свечи, означает... (ККЦ 1243) – zapalona od paschału świeca oznacza...

Заза = (З`аза) Zara (1 Krn 2,33)

заимодавец = (заимод`авец, -вца, тв. -вцем) udzielający pożyczki, pożyczkodawca || Притча о немилосердном заимодавце – Przypowieść o nielitościwym dłużniku

заимствовать = (за`имствовать, -твую, -твует) zapożyczać, zapożyczyć // заимствовать у какой-либо идеологии вехи и цели (ККЦ 2244) – zapożyczyć od jakiejś ideologii punkty odniesienia i cele

закваска = (закв`аска, -и, р. мн. -сок) zaczyn (Mt 13,33)

закваска = (закв`аска, -и, р. мн. -сок) zaczyn || Как закваска поднимает тесто, новизне Царства надлежит поднять землю Духом Христовым. (ККЦ 2832) – Jak zaczyn powoduje wzrost ciasta, tak nowość Królestwa powinna przemienić ziemię przez Ducha Chrystusa

Заккур = (Закк`ур) Zakkur (1 Krn 24,27)

заклание = (закл`ание, -я) zabicie przez przeszycie (nożem, mieczem, włócznią itp.), śmertelne przeszycie, rzeź, stracenie, uśmiercenie || меч обнажен для заклания – miecze jest obnażony, żeby przeszyć || Как овца, веден был Он на заклание (Ис 53,7) – Jak baranek na rzeź był prowadzony || день заклания Иак 5,5 – dzień rzezi || Преблагословенная Дева ... материнским сердцем приобщилась к жертве Сына, давая закланию Жертвы, от Нее, согласие Своей любви (ККЦ 964) – Błogosławiona Dziewica... matczynym sercem złączyła się z ofiarą Syna, dając z miłością przyzwolenie na wyniszczenie Żertwy zrodzonej przez Nią

закланный = (закл`анный; кр. ф. -`ан, -`ана) (от заклать) zabity przez przeszycie (nożem, mieczem, włócznią itp.), śmiertelnie przeszyty, uśmiercony || Всякий раз, когда совершается на алтаре жертва Креста, в которой был заклан Христос, Пасха наша, совершается дело нашего искупления. (ККЦ 1364) – Ilekroć na ołtarzu sprawowana jest ofiara krzyżowa, w której został zabity Chrystus, nasza Pascha, dokonuje się dzieło naszego odkupienia || Откровение св. Иоанна показывает Агнца, Который "стоял как бы закланный" (Откр 5,6) – Apokalipsa pokazuje Baranka, który stał, jakby śmiertelnie przeszyty

заклать = (закл`ать , заколю, заколешь, заклал) zabić przeszywając (nożem, mieczem) (ср. Даль), uśmiercić // Настал же день опресноков, в который надлежало заклать пасхального агнца – Nadszedł dzień Przaśników, w którym należało zabić (na ofiarę) baranka paschalnego ||

заклинание = (заклин`ание, -я) 1. zaklinanie // 2. zaklęcie

заключать = (заключ`ать, -`аю, -`ает), 1. zawierać // Супруги не свободны заключать новый брачный союз (ККЦ 1649) – Małżonkowie nie mogą zawierać nowego związku małżeńskiego || Второй брак, заключаемый разведенным при жизни законного супруга, противоречит замыслу Бога и Его Закону. (ККЦ 1665) – Powtórne małżeństwo, zawierane przez rozwiedzionych za życia prawowitego współmałżonka, sprzeciwia się zmysłowi Boga i Jego prawu. // 2. kończyć || автор заключает словами... – autor kończy słowami... // 3. ujmować, zamykać || Это сжатое изложение веры заключает в нескольких словах все знание истинного благочестия (ККЦ 186) – Ten skrótowy wykład wiary ujmuje w kilku słowach całą znajomość prawdziwej pobożoności // 4. заключать в себе – zawierać, obejmować || Священное Писание заключает в себе все, что... – Pismo Święte zawiera wszystko, co... // 5. zamykać

заключаться = (заключ`аться, -`аюсь, -`ается) 1. zawierać się // В развитии заключаются все социальные обязательства. (ККЦ 1908) – W rozwoju zawarte są wszystkie obowiązki społeczne || все другие заключаются в сем слове... (Рим 13,9) – wszystkie inne zawierają się w tym słowie... // 2. polegać || В чем заключается вера? – Na czym polega wiara? || Истинная любовь заключается в том, чтобы жить не для себя, но для других – Prawdziwa miłość polega na tym, by żyć nie dla siebie, lecz dla innych // 3. kończyć się

заключение = (заключ`ение, -я) 1. zawarcie, zawieranie // заключение брака – zawarcie małżeństwa || заключение нового союза – zawarcie nowego związku || во время заключения первого завета – w czasie zawierania pierwszego przymierza || заключение пари – zakład, zakładanie się (od zakładać się) // 2. zakończenie || В заключение этого предисловия уместно будет напомнить... (ККЦ 25) – Na zakończenie tej przedmowy właściwą rzeczą będzie przypomnienie... || в заключении притчи Иисус напомнил о... – w zakończeniu przypowieści Jezus przypomniał o... // 3. zamknięcie

заключённый = (заключённый; кр. ф. -ён, -ен`а) 1. zawarty, // Завет, который должен был быть заключен во Христе – (ККЦ 781) – Przymierze, które miało być zawarte w Chrystusie || свободно посетить больных и заключенных супругами союз – w sposób wolny zawarty przez małżonków związek // 2. zawarty, znajdujący się, streszczony || Его нравственные правила заключены в Десяти Заповедях. (ККЦ 1980) – Jego zasady moralne są zawarte w Dziesięciu Przykazaniach // 3. zamknięty, uwięziony, więzień || Спаситель, возвещая Благую Весть душам, которые были там заключены. (ККЦ 632) – Zbawiciel głosił Dobrą Nowinę duszom, które były tam uwięzione || посетить больных и заключённых – odwiedzać chorych i więźniów // 4. zakończony

заключительный = (заключ`ительный) końcowy, zakończeniowy // заключительная молитва – modlitwa końcowa || заключительное славословие – końcowa doksologia

заключить = (заключ`ить, -ч`у, -ч`ит) zawrzeć, ująć, zakończyć, zamknąć || Бог заключил с Ноем вечный завет (ККЦ 71) – Bóg zawarł z Noem wieczne przymierzeс || см. заключать

заклятие = (закл`ятие, -я) 1. zaklęcie // 2. klątwa || город будет под заклятием (Нав 6,17) – miasto będzie pod klątwą

закованный = (зак`ованный; кр. ф. -ан, -ана) zakuty || закованный в цепи – zakuty w łańcuchy || закованный в кандалы – zakuty w kajdany || в узы закованный (ККЦ 635) – spętany więzami

закон = (зак`он, -а) prawo // Божественный закон – Boskie prawo || Божий закон – Boże prawo || ветхий Закон – dawne Prawo, Prawo Starego Testamentu || ветхозаветный Закон – prawo starotestamentalne || вечный закон – odwieczne prawo || внутренний закон – prawo wewnętrzne || гражданский закона – prawo cywilne || евангельский закон – prawo ewangeliczne || естественный закон – prawo naturalne || естественный нравственный закон – naturalne prawo moralne || Этот закон называется естественным – to prawo nazywa się naturalnym || закон благодати – prawo łaski || закон Божий – prawo Boże || закон Господень – Prawo Pańskie || закон духа – prawo ducha || закон рынка – prawo rynku || Закон и Пророки – Prawo i Prorocy || закон молитвы – prawo modlitwy || закон разума – prawo rozumu || законы природы – prawa przyrody || Моисеев Закон – Prawo Mojżeszowe || моральный закон – prawo moralne || несправедливые законы – niesprawiedliwe prawa || Новый Закон – Nowe Prawo, Prawo Nowego Testamentu || нравственный закон – prawo moralne || положительные законы – prawa pozytywne || святой Закон – święte Prawo || церковный закон – prawo kościelne || человеческий закон – prawo ludzkie // издавать законы – wydawać prawa || исполнить закон – wypełnić prawo || Иисус исполнил Закон – Jezus wypełnił Prawo || исполнение закона – wypełnienie prawa || нарушать нравственный закон – naruszać prawo naturalne || нарушение закона – naruszenie prawa || отменить закон – znieść prawo || Иисус не отменил Закон – Jezus nie zniósł Prawa || подчинился закону – podporządkować się prawu || получить Закон от Бога – otrzymać Prawo od Boga || применение закона – stosowanie prawa || противоречить нравственному закону – stać w sprzeczności z prawem moralnym || противоречащий закону – sprzeczny z prawem || противный закону – przeciwny prawu || действие или желание, противные вечному Закону (ККЦ 1849) – działania lub pragnienia przeciwne wiecznemu Prawu || следовать нравственному закону – postępować według prawa moralnego || соблюдать весь Закон – przestrzegać całego Prawa || соблюдать Закон Божий – zachowywać prawo Boże, przestrzegać prawa Bożego, stosować się do prawa Bożego || соблюдение закона – zachowanie prawa || толковать Закон – wyjaśniać Prawo || толкование Закона – interpretacja Prawa, wyjaśnianie Prawa || устанавливать законы – ustanawiać prawa // буква закона – litera prawa || норма закона – norma prawa || норма нового закона – norma nowego prawa || по закону – według prawa, zgodnie z prawem || предписания закона – nakazy prawa || предписания Закона Божьего (Божия) – nakazy Prawa Bożego || скрижали Закона – tablice Prawa || Бог начертал на скрижалях Закона то, чего люди не умели прочесть в своих сердцах. (ККЦ 1962) – Bóg zapisał na tablicach Prawa to, czego ludzie nie potrafili odczytać w swoich sercach || требования закона – wymogi prawa || конфликт между Законом Божиим, и другим законом (ККЦ 2542) – konflikt między Prawem Bożym i innym prawem

законно = 1. prawnie, prawomocnie, legalnie, zgodnie z prawem, w sposób prawny, w sposób prawomocny, w sposób prawowity, w sposób uprawniony, w sposób uzasadniony || вещи, которыми он законно обладает – rzeczy, które on w sposób legalny posiada... // 2. ważnie, w sposób ważny || Только крещеный мужчина (vir) может законно получить святое рукоположение (ККЦ 1577) – Tylko ochrzczony mężczyzna mże ważnie przyjąć święcenia kapłańskie || Епископы, законно посвященные, то есть продолжающие линию апостольского преемства, могут законным образом совершать все три вида таинства Священства. (ККЦ 1576) – Biskupi ważnie wyświęceni, to znaczy osobowo włączeni w sukcesję apostolską, mogą ważnie udzielać trzech stopni sakramentu święceń // 3. odpowiednio, właściwie, we właściwy sposób || каждый должен законно пользоваться своими талантами (ККЦ 2429) – każdy powinien właściwie posługiwać się swoimi talentami

законность = (зак`онность, -и) 1. legalność, zgodność z prawem, prawomocność // законность разрешения – prawomocność pozwolenia // 2. prawość || законность намерений – prawość intencji

законный = (зак`онный; кр. ф. -`онен, -`онна) 1. zgodny z prawem || законным образом – w sposób zgodny z prawem // 2. prawowity || подчинение законным властям – podporządkowanie prawowitym władzom // 3. legalny || законные власти – legalne władze // 4. dozwolony, dopuszczalny || законные медицинские средства – dozwolone środki medyczne || Бескорыстный дар органов после смерти законен и может быть похвальным. (ККЦ 2301) – Bezinteresowny dar z organów przekazanych po śmierci jest dopuszczalny i może zasługiwać na uznanie. // 5. słuszny || законные права – słuszne prawa || законные права человека – słuszne prawa człowieka // 6. godziwy || нравственно законный – moralnie godziwy // 7. uzasadniony || законные причины – uzasadnione przyczyny || законная самозащита – uprawniona obrona

законодатель = (законод`атель, -я) – prawodawca, ustawodawca // Божественный ЗаконодательBoski Prawodawca

законодательство = (законод`ательство, -а) prawodawstwo, ustawodawstwo

законоучитель = (законоуч`итель, -я, мн. -и, -ей) uczony w Prawie

закончить = (зак`ончить, -чу, -чит) zakończyć // закончить молитву – zakończyć modlitwę

закоснение = zatwardziałość, zaciętość // Такое закоснение может привести к окончательной нераскаянности и вечной погибели. (ККЦ 1864) – Taka zatwardziałość może doprowadzić do ostatecznego braku pokuty i wiecznej zguby.

закреплённый = (закреплённый; кр. ф. -ён, -ен`а) 1. umocniony, utrwalony // 2. zarezerwowany || В Восточных Церквах это освящение даже закреплено за Патриархом (ККЦ 1297) – W Kościołach wschodnich to poświęcenie jest nawet zarezerwowane patriarchom

закрепощение = (закрепощ`ение, -я) zniewolenie // экономическое закрепощение – zniewolenie ekonomiczne

Закур = (Зак`ур) Zakkur (1 Krn 4,26)

Закхай = (Закх`ай) Zacheusz (Ezd 2,9)

Закхей = (Закх`ей) Zacheusz (Łk 19,2)

Закхур = (Закх`ур) Zakkur (Ne 3,2)

залог = (зал`ог, -а) 1. rękojmia // залог присутствия и действия Святого Духа – rękojmia obecności i działania Ducha Świętego || залог надежды – rękojmia nadziei // 2. depozyt || святой залог – święty depozyt || священный залог веры – depozyt wiary || залог Слова Божьего (Божия) – depozyt Słowa Bożego || Священное Предание и Священное Писание составляют единый священный залог Слова Божия (ККЦ 97) – Święta Tradycja i Pismo Święte stanowią jeden święty depozyt słowa Bożego || принадлежать к залогу веры – należeć do depozytu wiary || толкование залога (наследия) веры – wyjaśnianie depozytu wiary || хранить залог веры – strzec depozytu wiary // 3. zadatek || Христос в Евхаристии дает нам залог славы Своей (ККЦ 1419) – Chrystus w Eucharystii daje nam zaczątek Swojej chwały || залог наследия – zadatek zbawienia || залог будущей жизни – zadatek życia przyszłego

заложник = (зал`ожник, -а) zakładnik // взятие заложниковwzięcie zakładników

Замврий = (З`амврий) Zimri (2 Krl 9,31)

Замзумимы = (Замзум`имы) Zamzummici (Pwt 2,20)

замуж = (з`амуж) za mąż // выйти замуж – wyjść za mąż, выдать замуж – wydać za mąż

замужем = (з`амужем) być zamężną, być mężatką // Я замужем за бельгийцем – jestem żoną Belga

замысел = (з`амысел, -сла) zamysł, zamierzenie, zamiar // Божественный замысел Откровения – Boski zamysł Objawienia || вселенский замысел спасения – powszechny zamysł zbawienia || замысел благоволения и любви (ККЦ 604) – zamysł życzliwości i miłości || замысел любви Божьей (Божией) – zamysł Bożej miłości || замысел спасения – zamysł zbawienia || изначальный замысел Создателя – pierwotny zamysł Stwórcy || предвечный Замысел Божий – przedwieczny zamysł Boży || совершение замысла Божьего (Божия) – spełnienie się zamysłu Bożego || спасительный замысел – zbawczy zamysł, zamiar // исполнить замысел спасения – spełnić zamysł zbawienia || осуществить спасительный замысел Отца – urzeczywistnić zbawczy zamysł Ojca || осуществился замысел благоволения – urzeczywistnił się zamysł życzliwości || открыть спасительный замысел – objawić zbawczy zamysł || отрицать Божий замысел – odrzucać Boży zamysł || содействовать замыслу Отца – współdziałać z zamysłem Ojca // подчинение замыслу спасения – podporządkowanie się zbawczemu zamysłowi || соответствие Замыслу Божию (Божьему) (ККЦ 7) – zgodność z zamysłem Bożym || толкование Божьего (Божиего) Замысла – wyjaśnianie zamysłu Bożego // согласно замыслу и воле Божией (Божьей) – zgodnie z zamysłem i wolą Bożą || по предвечному замыслу Божьему (Божию) – według odwiecznego zamysłu Bożego

замыслить = (зам`ыслить, -лю, -лит) zamierzyć, powziąć, podjąć // Таково Его благоволение, которое Он замыслил прежде создания мира (ККЦ 257) – Taki jest Jego zamysł życzliwości, który powziął przed stworzeniem świata

замышлять = (замышл`ять, -`яю, -`яет) zamierzać, zamyślać // Дурные последствия не вменяются в вину, если они замышлялись ни как цель, ни как средство действия (ККЦ 1737) – Złe skutki nie są poczytywane za winę, jeśli one nie były zamierzone ani jako cel, ani jako środek działania.

Заноах = (Зано`ах) Zanoach (Joz 15,34)

занятость = (з`анятость, -и) zatrudnienie // неполная занятостьniepełne zatrudnienie || полная занятостьpełne zatrudnienie

запад = (з`апад, -а) 1. zachód (strona świata) // на западena zachodzie || на западna zachód || к западу от Москвы – na zachód od Moskwy || ветер с западawiatr od zachodu // 2. Zachód || и на Западе – na Zachodzie || общее для Востока и Запада Предание – wspólna dla Wschodzu i Zachodu Tradycja || иконографии Востока и Запада – ikonografia Wschodu i Zachodu

западник = (з`ападник, -а) zachodniak

западный = (з`ападный) zachodni // Западная Европа – Zachodnia Europa || западная Церковь – Kościół zachodni || западные и восточные Церкви – Kościoły zachodnie i wschodnie || западная и восточная традиция – zachodnia i wschodnia tradycja || западная практика – praktyka zachodnia

запас = (зап`ас, -а) zapas, rezerwa // святой запас – święty zapas, święta rezerwa (konsekrowane hostie) || достаточный запас святой воды – wystarczający zapas wody święconej

запечатать = (запеч`атать, -аю, -ает) 1. zapieczętować, przypieczętować // 2. utajnić, zakryć

запечатлевать = (запечатлев`ать, -`аю, -`ает) naznaczać, przypieczętowywać // Помазание Духа Святого запечатлевает священников особой печатью (характером) (ККЦ 1563) – Namaszczenie Ducha Świętego naznacza kapłanów szczególnym znamieniem (charakterem) || По исполнении же молитвы говоришь ты "Аминь", запечатлевая через это "Аминь", что значит ,,Да будет так", все, что содержится в этой преподанной нам Богом молитве". (ККЦ 2856) – Kończąc modlitwę, mówisz: „Amen”, zapieczętowując tym „Amen”, czyli „Niech się tak stanie”, wszystko, co zawiera się w tej przekazanej nam przez Boga modlitwie

запечатлённый = (запечатлённый; кр. ф. -ён, -ен`а) zaznaczony, wyciśnięty, wyryty, zapisany, utrwalony, zapieczętowany // Естественный закон вписан в душу каждого человека и запечатлен в ней (ККЦ 1954) – Prawo naturalne jest zapisane w duszy każdego człowieka i wyryte w niej || Богооткровенная истина, которая содержится и излагается в книгах Священного Писания, запечатлена в них по вдохновению Духа Святого (ККЦ 105) – Objawiona przez Boga prawda, która zawarta jest i wyrażona w księgach Pisma Świętego, zapisana jest nich pod natchnieniem Ducha Świętego || глубоко запечатленная в наших душах уверенность – głębokie, wyryte w naszych duszach przekonanie

запечатлеть = (запечатл`еть, -`ею, -`еет) 1. naznaczyć, przypieczętować // запечатлеть укрепляющим елеопомазанием – naznaczyć umacniającym namaszczeniem || „в Нем Отец и нас запечатлел” (2 Кор 1,22) – w Nim Ojciec i nas naznaczył // 2. utrwalić || Они запечатлели в письменной форме Весть Спасения (ККЦ 76) – Oni utrwalili w pisemnej formie „wieść o zbawieniu”

запечатлеться = (запечатл`еться, -`еюсь, -`еется) zaznaczyć się, wycisnąć się, utrwalić się, wyryć się, zapisać się, znaleźć wyraz // запечатлеться в памяти – zapisać się w pamięci, wyryć się w pamięci

запинать (запин`ать) stawiać przeszkody (Rdz 27,36)

запинать = (запин`ать, -`аю, -`ает) zwodzić, podchodzić kogoś, przeszkadzać // запинающий нас грех (Евр 12,1) – zwodzący nas grzech || см. запнуть

запнуть = (запн`уть) postawić przeszkodę

запнуть = zwieść, podejść kogoś, przeszkodzić // „не потому ли дано ему имя: Иаков, что он запнул меня уже два раза?” (Быт 27,36) – Czy nie dlatego dano mu imię Jakub, że zwiódł mnie już dwa razy?

заповеданный = (запов`еданный; кр. ф. -ан, -ана) przykazany, nakazany // Действия веры, надежды и любви, заповеданные первой заповедью (ККЦ 2098) – Akty wiary, nadziei i miłości, nakazane przez pierwsze przykazanie || Нам не заповедано постоянно трудиться (ККЦ 2742) – Nie jest nam nakazane ciągłe pracowanie

заповедать = (запов`едать, -аю, -ает) 1. przykazać // „как заповедал Мне Отец, так и творю" (Ин 14,31) – jak mi przykazał Ojciec, tak też czynię

заповедь = (з`аповедь, -и) przykazanie // Божественная заповедь Boskie przykazanie || Божья (Божия) заповедьprzykazanie Boże || Божьи (Божии) Заповедиprzykazania Boże || единственная заповедь любви – jedyne przykazanie miłości || двойная заповедь любви – podwójne przykazanie miłości || Десять Заповедей (Декалог) – Dziesięć Przykazań (Dekalog) || Заповеди Блаженства – Błogosławieństwa, Błogosławieństwa Ewangeliczne || нищета Заповедей Блаженства – ubóstwo błogosławionych, ubóstwo zalecane przez Błogosławieństwa || в духе Заповедей Блаженства – w duchu Błogosławieństw || заповеди Церкви – przykazania kościelne || заповедь Господа – przykazanie Pańskie || заповедь любви – przykazanie miłości || Заповедь новая – Nowe Przykazanie || заповедь о субботнем отдыхе – przykazanie o odpoczynku szabatu || Заповедь поклоняться Единому Господу (ККЦ 2114) – Przykazanie adoracji Jedynego Boga || наибольшая заповедьnajwiększe przykazanie || Третья Заповедь Декалога – trzecie przykazanie Dekalogu // соблюдать заповедиzachowywać przykazania || соблюдать Десять Заповедей zachować Dziesięć Przykazań || соблюдение заповедейzachowywanie przykazań || соблюдение евангельских заповедейzachowanie przykazań ewangelicznych || соблюди заповеди zachowuj przykazania || блюсти заповеди strzec przykazań, zachowywać przykazania || исполнять заповедиwypełniać przykazania || исполнение заповедейwypełnienie przykazań || подчиниться заповедям Божьим – podporządkować się Bożym przykazaniom || подчинение заповедямpodporządkowanie się przykazaniom || послушание Божественным заповедямposłuszeństwo przykazaniom Bożym || повиновение Заповедиposłuszeństwo przykazaniu, podporządkowanie się przykazaniu || следовать Божьим (Божиим) заповедямpostępować zgodnie z Bożymi przykazaniami || следование заповедям Иисуса Христа – postępowanie według przykazań Jezusa Chrystusa || хранить заповедиzachowywać przykazania || „и будете хранить заповеди Мои и исполнять их (Неем 1,9) – i będziecie zachowywać przykazania Moje i wypełniać je || Сын мой! храни заповедь отца твоего (Притч 6,20) – Synu mój, przestrzegaj nakazu ojca twojego || хранение заповедейzachowywanie przykazań // не соблюдать заповеди Божьи (Божии) – nie zachowywać przykazań Bożych || несоблюдение заповедиniezachowywanie przykazania || несоблюдение им заповеди Божьей (Божией) – niezachowanie przez niego przykazania Bożego || нарушить заповедьnaruszyć przykazanie || нарушение заповеди Божьей (Божией) – naruszenie Bożego przykazania, pogwałcenie Bożego przykazania || нарушение второй заповеди || преступать Божии заповедиprzekraczać Boże przykazania || преступить Божью заповедьprzekroczyć Boże przykazanie || преступление заповедей Божиих – przekroczenie Bożych przykazań || ослушаться заповеди Божьей (Божией) – nie posłuchać Bożego przykazania || ослушание Божией заповеди – nieposłuszeństwo Bożemu przykazaniu || непослушание заповедям Божьим – nieposłuszeństwo Bożym przykazaniom || противоречить заповеди – sprzeciwiać się przykazaniu || Богохульство прямо противоречит Второй Заповеди. (ККЦ 2148) – Bluźnierstwo bezpośrednio sprzeciwia się drugiemu przykazaniu || противление заповедям Божьим – sprzeciwienie się przykazaniom Bożym || противление Господу и Его заповедям – sprzeciwienie się Bogu i Jego przykazaniom // Первая заповедь запрещает поклоняться другим богам (ККЦ 2110) – Pierwsze przykazanie zakazuje oddawania czci innym bogom || Девятая Заповедь запрещает похоть плоти, Десятая - желание чужих благ (ККЦ 2514) – dziewiąte przykazanie zakazuje pożądania cielesnego, dziesiąte – zabrania pożądania cudzych dóbr || Седьмая Заповедь запрещает кражу – Siódme Przykazanie zakazuje kradzieży || Первая заповедь осуждает многобожие (ККЦ 2112) – Pierwsze przykazanie potępia wielobóstwo || Первая заповедь имеет в виду также грехи против надежды (ККЦ 2091) – Pierwsze przykazanie dotyczy także grzechów przeciw nadziei // Вторая Заповедь предписывает почитать имя Господа (ККЦ 2142) – Drugie przykazanie nakazuje szanować imię Pańskie || Седьмая Заповедь предписывает практики справедливости и милосердия (ККЦ 2451) – Siódme przykazanie nakazuje praktykowanie sprawiedliwości i miłości || Десятая Заповедь велит изгнать зависть из человеческого сердца (ККЦ 2538) – Dziesiąte przykazanie domaga się usunięcia zazdrości z serca ludzkiego. || Первая Заповедь повелевает нам любить Господа превыше всего (ККЦ 2093) – Pierwsze przykazanie nakazuje nam miłować Boga nade wszystko || Первая Заповедь призывает нас укреплять и хранить нашу веру – Pierwsze przykazanie wzywa nas do umacniania i strzeżenia naszej wiary || Седьмая Заповедь требует уважения к целостности творения (ККЦ 2415) – Siódme przykazanie domaga się poszanowania integralności stworzenia. // в Десяти Божьих (Божиих) Заповедях содержится... – w Dziesięciu Bożych Przykazaniach zawiera się... || во всех заповедях Божьих (Божиих) – we wszystkich przykazaniach Bożych || грех против Первой Заповеди – grzech przeciwko pierwszemu przykazaniu || по заповедям – według przykazań, zgodnie z przykazaniami || жить по заповедям Христовым – żyć według przykazań Chrystusowych || жизнь по Заповедям – życie zgodne Przykazaniami || жизнь по Заповедям Блаженства – życie Błogosławieństwami || согласно заповеди – według przykazania || сообразно заповедям – zgodnie z przykazaniami || поступать сообразно заповедям – postępować zgodnie z przykazaniami || предписания Десяти Заповедей – nakazy Dziesięciu Przykazań

запрет = (запр`ет, -а) zakaz // запрет убивать – zakaz zabijania || запрет Пятой Заповеди – zakaz piątego przykazania || его запреты отклоняют от ошибок (ККЦ 1956) – jego zakazy odwodzą od błędów

запретить = (запрет`ить, -ещ`у, -ет`ит) zakazać, zabronić || см. запрещать

запрещать = (запрещ`ать, -`аю, -`ает) – zakazywać, zabraniać // Бог запрещает нам греховные действия – Bóg zakazuje nam grzesznych czynów || Бог запрещает это делать – Bóg zakazuje to czynić || Бог не запрещает ему этого – Bóg mu tego nie zakazuje || Первая заповедь запрещает суеверие и безбожность (ККЦ 2110) – Pierwsze przykazanie zakazuje zabobonu i bezbożności. || Десятая Заповедь запрещает алчность и желание без меры присваивать земные блага; она запрещает безудержное корыстолюбие (ККЦ 2536) – Dziesiąte przykazanie zakazuje chciwości i pragnienia przywłaszczania sobie bez umiaru dóbr ziemskich; ono zabrania nieumiarkowanej zachłanności ||Новый Завет полностью запрещают прелюбодеяние (ККЦ 2380) – Nowy Testament w pełni zakazują cudzołóstwa

запрещение = (запрещ`ение, -я) zakaz, zabronienie, zakazanie || запрещение богохульства – zakaz bluźnierstwa || запрещение человеку есть плоды с дерева познания добра и зла (ККЦ 396) – zakazanie człowiekowi spożywania owoców z drzewa poznania dobra i zła || запрещение одалживать под проценты – zakaz pożyczania na procent

запрещённый = (запрещённый; кр. ф. -ён, -ен`а) zakazany, zabroniony // Оно запрещено Пятой Заповедью – Jest zabronione przez piąte przykazanie

запрос = (запр`ос, -а) 1. zapytanie, interpelacja // отвечать на запросodpowiadać na zapytanie // 2. żądanie // 3. potrzeby || ответ на запросы разных эпох – odpowiedź na potrzeby różnych epok

запястье = (зап`ястье) 1. nadgarstek 2. bransoleta (браслет)

запятнанный = (зап`ятнанный; кр. ф. -ан, -ана) splamiony, skalany, skażony // запятнанная первородным грехом человеческая природа – skażona pierworodnym grzechem ludzka natura || все люди запятнаны первородным грехом – wszyscy ludzie są skażeni grzechem pierworodnym || Все то, что мы считаем правдой, в Твоих глазах запятнано (ККЦ 2011) – Wszystko, co uważamy za sprawiedliwość, jest skażone w Twoich oczach

запятнать = (запятн`ать, -`аю, -`ает) splamić, poplamić, skalać

Зара = (З`ара) Zerach (Rdz 38,30)

заработная плата = pensja, wynagrodzenie // справедливая заработная плата – sprawiedliwe wynagrodzenie

Зарай = (Зар`ай) Zerach (2 Krn 14,8)

Заратустра = Zaratustra

Заратуштра = Zaratustra

заратуштризм = zaratustryzm, zaratusztrianizm, zoroastryzm

Заред = (Зар`ед) Zared (Lb 21,12)

зародиться = (зарод`иться, -од`ится) zrodzić się, powstać // вместо равнодушия зародилась любовь – zamiast obojętności zrodziła się miłość || у меня зародилось подозрение – we mnie zrodziło się podejrzenie

зародыш = (зар`одыш, -а, тв. -ем) zarodek, zalążek, embrion // человеческий зародыш ludzki embrion || уважение к жизни и целостности зародышаszacunek dla życia i integralności embrionu || Хирургические операции на человеческом зародыше – chirurgiczne operacje na ludzkim embrionie

зарождаться = (зарожд`аться, -`ается) rodzić się, powstawać // так зарождалась жизнь – w taki sposób powstało życie

зарождение = (зарожд`ение, -я) początek, zapoczątkowanie, powstanie // с самого зарождения Церкви – od samego początku Kościoła || В зарождении и распространении атеизма немалую вину могут нести сами верующие (ККЦ 2125) – Za powstanie i rozprzestrzenianie się ateizmu niemałą winę mogą ponosić sami wierzący || история зарождения и развития этих обрядов (ККЦ 1201) – historia powstania i rozwoju różnych obrządków

заручаться = (заруч`аться, -`аюсь, -`ается) (чем) zapewnić sobie co, angażować co || он заручается их поддержкой – on zapewnia sobie ich wsparcie || Клятва заручается именем Господним (ККЦ 2150) – przysięga angażuje imię Pańskie

заря = (зар`я, -`и, вин. зар`ю и устар.: з`орю, мн. з`ори, зорь, з`орям) zorza // на зареo świcie, o brzasku, w zaraniu || на заре полноты времени – w zaraniu pełni czasów

засвидетельствованный = (засвид`етельствованный; кр. ф. -ан, -ана) – poświadczony // событие, исторически засвидетельствованное учениками (ККЦ 656) – wydarzenie historycznie poświadczone przez uczniów || Согласно древней традиции, засвидетельствованной еще св. Амвросием (ККЦ 191) – Według dawnej tradycji, poświadczonej jeszcze przez św. Ambrożego

засвидетельствовать = (засвид`етельствовать, -твую, -твует) zaświadczyć, poświadczyć, uwierzytelnić, dać świadectwo || „И я видел и засвидетельствовал, что Сей есть Сын Божий”. (Ин 1,33) – I ja widziałem i dałem świadectwo, że Ten jest Synem Bożym

заслуга = (засл`уга, -и) zasługa // заслуги Христа – zasługi Chrystusa || заслуги совершенного Христом искупления – zasługi wypływające z dokonanego przez Chrystusa odkupienia || преизобилие заслуг Христовых – nadobfitość zasług Chrystusowych || сокровищница заслуг Христа и святых – skarbnica zasług Chrystusa i świętych || сокровище заслуг Христа и святых – skarbiec zasług Chrystusa i świętych || ради заслуг Своего Сына, Иисуса Христа – ze względu na zasługi swojego Syna, Jezusa Chrystusa || в предвидении заслуг Иисуса Христа – na mocy przyszłych zasług Jezusa Chrystusa, na mocy przewidzianych zasług Jezusa Chrystusa || Мария искуплена возвышеннейшим образом в предвидении заслуг Ее Сына" (ККЦ 492) – Maryja jest odkupiona w sposób wznioślejszy ze względu na przyszłe zasługi swego Syna || наши заслуги перед Богом – nasze zasługi przed Bogiem || заслуги за наши добрые дела – zasługi naszych dobrych uczynków || накапливать заслугиzdobywać zasługi || благодаря их заслугамdzięki ich zasługom, ze względu na ich zasługi || без заслугbez zasług

заслуженно = (засл`уженно, нареч.) zasłużenie, słusznie

заслуженный = (засл`уженный; кр. ф. прич. -ен, -ена; кр. ф. прил) zasłużony, wysłużony || заслуженное человеком наказание –zasłużona przez człowieka kara || Оправдание было заслужено для нас – Usprawiedliwienie zostało wysłużone dla nas

заслужить (заслуж`ить, -уж`у, -`ужит) 1. zasłużyć na coś // О счастливая вина, заслужившая столь славного Искупителя – O, szczęśliwa wina, która zasłużyła na tak wielkiego Odkupiciela || Также заслуживает порицания привычка носить амулеты (ККЦ 2117) – Także zasługuje na naganę zwyczaj noszenia amuletów || он заслуживает временного наказания (ККЦ 1863) – on zasługuje na karę doczesną || заслужить быть Его сыном (ККЦ 2783) – zasłużyć być Jego synem // 2. wysłużyć coś || Христос заслужил для нас новую жизнь в Духе Святом (ККЦ 1708) – Chrystus wysłużył nam nowe życie w Duchu Świętym || заслужить вечную жизнь – wysłużyć życie wieczne || никто не может заслужить первичную благодать для себя (ККЦ 2010) – nikt nie może wysłużyć sobie łaski pierwszej

заставить = (заст`авить, -влю, -вит) 1. zmusić, przymusić, skłonić // Так сатана хотел добиться, чтобы Иисус бросился вниз с храма и этим жестом заставил Бога вмешаться. (ККЦ 2119) – W ten sposób szatan chciał osiągnąć to, by Jezus rzucił się ze Świątyni i by tym czynem zmusił Boga do ingerencji

застолье = (заст`олье, -я, р. мн. -лий) stół, posiłek, biesiada // этот обряд, являющийся характерным для иудейской трапезы, был использован Иисусом, когда Он как Хозяин застолья благословлял и раздавал хлеб (ККЦ 1329) – ten obrzęd, charakterystyczny dla posiłku żydowskiego, został wykorzystany przez Jezusa, kiedy On, jako gospodarz stołu, błogosławił i rozdawał chleb

заступаться = (заступ`аться, -`аюсь, -`ается) wstawiać się za kimś // Христос заступается за нас – Chrystus wstawia się za nami

заступник = (заст`упник, -а) orędownik, obrońca // Церковь признает силу Духа святости, который обитает в ней, и поддерживает чаяния верующих, давая им святых как заступников и пример для подражания (ККЦ 828) – Kościół uznaje Ducha świętości, który mieszka w nim i podtrzymuje nadzieje wiernych, dając im świętych jako orędowników i przykład od naśladowania.

заступница = (заст`упница, -ы, тв. -ей) orędowniczka // Поэтому Преблагословенная Дева призывается в Церкви как Заступница, Помощница, Споспешница, Посредница" (ККЦ 969) – Dlatego też Błogosławiona Dziewica wzywana jest w Kościele jako Orędowniczka, Wspomożycielka, Pomocnica, Pośredniczka

заступнический = (заст`упнический) wstawienniczy // заступническая молитва – modlitwa wstawiennicza

заступничество = (заст`упничество, -а) orędownictwo, wstawiennictwo // заступничество единственного Посредника – wstawiennictwo jedynego Pośrednika || заступничество святых – wstawiennictwo świętych || заступничество за нас, за весь мир – wstawianie się za nami, za cały świat || многообразноe заступничество – wielorakie wstawiennictwo

затрагивать = (затр`агивать, -аю, -ает) кого-что zahaczać o co, dotykać kogo, co, czego, poruszać co, dotyczyć czego // Проституция затрагивает по большей части женщин (ККЦ 2355) – Prostytucja dotyka przeważnie kobiety || Эти причины затрагивают как личность и спасительную миссию Христа, так и приятие этой миссии Марией за всех людей: (ККЦ 502) – Przyczyny te dotyczą zarówno Osoby i odkupieńczego posłania Chrystusa, jak również przyjęcia tego posłania przez Maryję dla wszystkich ludzi.

затронуть = (затр`онуть, -ну, -нет) 1. zahaczyć o co 2. dotknąć kogo, co czego, urazić || Адам и Ева совершили личный грех, но этот грех затронул человеческую природу (ККЦ 404) – Adam i Ewa popełnili grzech osobisty, ale ten grzech dotknął ludzkiej natury || Чтобы соприкасаться со Христом, надо сначала быть затронутым Духом Святым (ККЦ 683) – Żeby spotkać się z Chrystusem, trzeba najpierw być dotkniętym przez Ducha Świętego || затронуть самолюбие – urazić ambicję 3. poruszyć || затронуть вопрос – poruszyć kwestię

затруднение = (затрудн`ение, -я) trudność, kłopot // без затрудненийbez trudności, łatwo, z łatwością || Когда возникают затруднения, мужество обеспечивает твердость и постоянство в следовании добру. (ср. ККЦ 1837) – Kiedy pojawiają się trudności, męstwo zapewnia wytrwałość i stałość w podążaniu za dobrem || справиться с затруднениями poradzić sobie z kłopotami || Человеческий дух при восприятии этих истин сталкивается с затруднениями со стороны чувств и воображения (ККЦ 37) – Duch ludzki w percepcji tych prawd styka się z trudnościami ze strony zmysłów i wyobraźni

Заттуй = (З`аттуй) Zattu (Ezd 2,8)

заупокойный = (заупок`ойный) za zmarłych, żałobny, o pokój dla duszy // заупокойные богослужения – oficjum za zmarłych, liturgia żałobna, liturgia pogrzebowa, modlitwy za zmarłych

заушать = (зауш`ать) bić ręką po głowie, w policzek (Mt 26,67)

Заффу = (З`аффу) Zattua (Ezd 10,27)

Захария = (Зах`ария) Zachariasz (2 Krl 14,29)

заходить = (заход`ить, -ож`у, -`одит) zachodzić, zapuszczać się, posuwać się // заходить слишком далеко в публикации рассказов о частной жизни людей (ККЦ 2523) – posuwać się za daleko w przedstawianiu opowiadań o życiu osobistym ludzi

захотеть = (захот`еть, -оч`у, -`очешь, -`очет, -от`им, -от`ите, -от`ят) zechcieć, zapragnąć // "Ничто не может случиться, чего Бог не захотел" (Св. Томас Мор) – "Nic nie może się zdarzyć, jeśli nie chciałby tego Bóg"

зачатие = (зач`атие, -я) poczęcie // Непорочное Зачатие Приснодевы Марии – Niepokalane Poczęcie Maryi zawsze Dziewicy || догмат о Непорочном Зачатии Богородицы – dogmat o Niepokalanym Poczęciu Bogarodzicy || девственное зачатие Иисуса Марией – dziewicze poczęcie Jezusa przez Maryję || С момента зачатия ребенок имеет право на жизнь (ККЦ 2322) – Od chwili poczęcia dziecko posiada prawo do życia || Всякая человеческая жизнь с момента зачатия и до смерти священна (ККЦ 2319) – Każde życie ludzkie od chwili poczęcia do śmierci jest święte

зачаток = (зач`аток, -тка) zalążek // Зачаток и начало Царства - "малое стадо" тех, кого Иисус пришел собрать вокруг Себя (ККЦ 764) – Zalążkiem i początkiem Królestwa jest „mała trzódka” tych, których Jezus przyszedł zgromadzić wokół siebie

зачатый = (зач`атый; кр. ф. -`ат, -ат`а, -`ато) poczęty // Иисус зачат от Святого – Jezus jest poczęty z Ducha Świętego || Иисус был зачат только могуществом Святого Духа во чреве Девы Марии (ККЦ 496) – Jezus został poczęty jedynie przez moc Ducha Świętego w łonie Dziewicy Maryi || По благодати, Мария была зачата без греха (ККЦ 722) – Dzięki łasce Maryja została poczęta bez grzechu || зачатый как человек во чреве Девы Марии (ККЦ 486) – poczęty jako człowiek w łonie Dziewicy Maryi || зачатый в девственном чреве Марии (ср. ККЦ 437) – poczęty w dziewiczym łonie Maryi

зачать = (зач`ать, -чн`у, -чнёт; прош. -`ал, -ал`а, -`ало (зародить) и з`ачал, -ал`а, з`ачало (начать) począć // Мария осталась Девой, зачав Сына, Девой - рождая Его, Девой - кормя Его грудью. Девой присно (ККЦ 510) – Maryja pozostała Dziewicą począwszy Syna, Dziwicą – rodząc Go, Dziwicą – karmiąc Go piersią. Dziewicą zawsze. || Мария зачала от Святого Духа – Maryja poczęła z Ducha Świętego || Иисус Христос был зачат Святым Духом, рожден Девой Марией – Jezus Chrystus począł się z Ducha Świętego, narodził się z Maryi Panny || Мария призвана зачать Того, в Ком "обитает вся полнота" (ККЦ 484) – Maryja jest powołana do poczęcia Tego, w którym „zamieszkuje cała pełnia”

зачинать = (зачин`ать, -`аю, -`ает) poczynać // С Духом и в Духе Святом Дева зачинает и рождает Сына Божия – Za sprawą Ducha Świętego Maryja poczyna i rodzi Syna Bożego || см. зачать

защита = (защ`ита, -ы) obrona, osłona, ochrona || защита общего блага – obrona dobra wspólnego

защитить = (защит`ить, -ищ`у, -ит`ит) obronić, ochronić, osłonić // защитить веру от заблуждений – obronić wiarę przed błędami

защитник = (защ`итник, -а) obrońca // защитник истины – obrońca prawdy || защитник уз – obrońca węzła małżeńskiego || право защиты – prawo do obrony, uprawniona obrona || Божественная защита – Boża obrona || защита прав человека – obrona praw człowieka

защищать = (защищ`ать, -`аю, -`ает) bronić, ochraniać, osłaniać // защищать собственную жизнь – bronić swojego życia || защищать свои права – bronić swoich praw || защищать свои традиции – bronić swoich tradycji || защищать веру – bronić wiary

защищённый = (защищённый; кр. ф. -ён, -ен`а) broniony, chroniony, strzeżony // чтобы человек или предмет был защищен от напастей лукавого (ККЦ 1673) – żeby człowiek lub przedmiot był strzeżony od napaści Złego

заявить = (заяв`ить, заявл`ю, за`явит) 1. oświadczyć, oznajmić // 2. zamelodować // 3. zgłosić

заявлять = (заявл`ять, -`яю, -`яет) 1. oświadczać, oznajmiać // Церковь заявляет, что... – Kościół oświadcza, że... // 2. zgłaszać co, meldować o czym



ЗА ЗБ ЗВ ЗГ ЗД ЗЕ ЗИ ЗЛ ЗМ ЗН ЗО ЗР ЗУ ЗЫ ЗЮ ЗЯ



А Б В Г Д Е Ж З И К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ц Ч Ш Щ Э Ю Я #



 Первая страница на польском языке   ||   Первая страница на русском языке